İç Hastalıkları

Şeker Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Çeşitleri Nelerdir?

Şeker Hastalığı Nedir?

İnsan vücudu hareket edebilmek, konuşabilmek, görebilmek yani kısacası tüm yaşam fonksiyonlarını devam ettirebilmek için enerjiye ihtiyaç duyar. Bu enerji ihtiyacı ise tükettiğimiz besinlerden gelen temel besin maddeleri protein, yağ ve karbonhidrat ile giderilir. Hücrelerimiz bu maddeleri direkt olarak enerjiye çeviremez, hücrelerin enerjiyi kullanabilmeleri için besin öğelerinin glukoz maddesine ayrılmış olması gerekir. Glukoz tüm organlarımız için çok kritik bir öneme sahiptir, glukoz olmadan insanın hayatını devam ettirmesi mümkün değildir. Şeker hastalığı durumuna neden olan durumun temelinde de glukoz ve insülin yatmaktadır.

Glukoz; hücrelerin kullanımına uygun olsa da bir başka yardımcı olmadan hücre duvarını aşamaz. Bu yardımcının adı da insülin hormonudur. Pankreas tarafından salgılanan insülin hormonu Glukoz’a tutunur ve hücreye ulaştıklarında hücre duvarını aşarak Glukoz’un hücreye girişini sağlar.

Şeker hastalığı yani bir diğer adı ile diyabet, bu sistemin doğru çalışmadığı kişilerde ortaya çıkar. Şeker hastalarının vücudunda ya insülin üretimi gerçekleşmesi ya da üretilen insülin etkili bir şekilde kullanılamaz. Diyabet hastalarının tükettikleri besinlerdeki Glukozlar hücre duvarını aşamadıkları için kanda kalırlar ve bu da kan şekerinin yükselmesine sebep olur. Tıp dünyasında hiperglisemi olarak adlandırılan bu durum bir süre sonra birçok organ ve dokuda yıkıcı etkilere yol açar. Günümüzde şeker hastalarının en az yarısı, şeker hastası olduklarının farkında dahi değillerdir. Bu sebeple erken tanının avantajlarından yararlanmak adına düzenli kontrollerin yaptırılması çok önemlidir.

Şeker Hastalığının Çeşitleri Nelerdir?

Şeker hastalığı 2 çeşittir, tip 1 ve tip 2 olmak üzere ikiye ayrılır.

Tip 1 şeker hastalığında insülin hiç üretilmez veya çok az üretilir. Genel olarak küçük çocuklarda veya gençlerde görülmektedir.

Tip 2 şeker hastalığında ise pankreas insülin üretir fakat kişinin hücreleri insülin olmasına rağmen glukoz emilimini gerçekleştirmez. Bu sebeple insülin olmasına rağmen hücre duvarını aşamayan glukozlar kanda kalarak kan şekerini yükseltirler. Genelde orta yaş ve yaşlı insanlarda görülen bu tür, dünyadaki şeker hastalıklarının da neredeyse tamamını oluşturmaktadır.

Tip 1 Şeker Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Kilo kaybı, sürekli susama hissi, sık idrara çıkma, isteksizlik, halsizlik, görme bozuklukları, sürekli açlık hali ve el-ayak uyuşması gibi belirtiler, tip 1 şeker hastalığının en sık rastlanana belirtileridir.

Tip 1 şeker hastalığında insülin üretilmediği veya çok az üretildiği için kanda yoğun şeker birikir. Bu şekerleri atmaya çalışan vücudun stoklarındaki su yetersiz kalır ve vücut sularını da kullanmak zorunda kalır. Sık idrara çıkmaya sebep olan bu durum, haliyle kişide sürekli bir susama halini de ortaya çıkarır.

Kanda bol miktarda şeker olmasına rağmen insülin olmadığı için glukozlar hücre duvarını aşamazlar, bu da kişide enerji kıtlığına ve doğal olarak halsizliğe yol açar. Vücut enerjiyi glukoz yolu ile alamadığı için zor günlerde kullanmak için depoladığı yağları parçalamaya başlar, bu da şeker hastası olan kişilerin hızlı kilo kaybetmelerinin sebebidir.

Vücut kandaki yoğun şekeri atmak için vücut sularını da kullanmaya başlar. Tüm bölgelerden çekilen su aynı zamanda göz bölgesinden de çekilir. Görme bozuklukları yaşanılmasının sebebi de budur.

Şeker hastalıklarının bir standardı yoktur. Kimi hastalarda ileri derece belirtilerin görülmesi 10 yılı bile bulabilirken, kimi ise haftalar içerisinde kendisini ciddi bir şeker hastası olarak bulabilir.

Tip 2 Şeker Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Tip 2 şeker hastalığı, Tip 1 şeker hastalığının tüm belirtilerini taşır. Bunlara ek olarak kişi çok sık enfeksiyon geçirir ve cildi çok sık kuruduğu için vücudunun birçok yerinde kaşıntılar olabilir.

Şeker Hastalığı Tedavisi

Kronik bir hastalık olduğu için şeker hastalığının tedavisi bir ömür boyu sürer. Bu aslında tedaviden çok kandaki şeker değerini belli bir değer skalası arasında sabit tutmaya çalışmaktır. Kişinin hastalık hakkında bilgili ve bilinçli olması, hekim kontrollerine düzenli girmesi tedavi sürecinin iyi ilerlemesi adına önemlidir. Şeker hastalarının yapması gereken en önemli şey şeker kontrolüdür. Diyabet hastalığının derecesine göre kişi düzenli olarak kandaki şeker oranını ölçmelidir. Bu her gün de olabilir haftada 1 gün de, bu süreye doktorunuz karar verecektir.

şeker hastalığı tedavisiHücre duvarlarının insüline karşı direnç gösterdiği tip 2 şeker hastalığı, genetik olarak ortaya çıksa da bir kısım hastalarda da sağlıksız yaşamın sonucu olarak başlar. Alkol, sigara tüketimleri, dengesiz beslenmeler ve sağlıksız uyku düzenleri tüm organlarımızı etkileyeceği gibi hücrelerimizin de yapısına zarar verebilir. Bunun sonucu olarak da pankreasınız sağlıklı olmasına rağmen hücre duvarları insüline karşı direnç gösterecektir.

Şeker hastaları, hastalıklarını öğrendikleri andan itibaren tüm alışkanlıklarını gözden geçirmek zorundadırlar. Sağlıklı bir yaşam için doktor tarafından verilen beslenme düzenine uyulmalı ve fiziksel aktiviteler artık günlük olarak yapılmalıdır. Kilolu hastaların şeker hastalığı ile mücadele etmesi çok zordur, o yüzden sağlıklı bir program ile kilo vermek hastalığın üzerinizdeki olumsuz etkilerini azaltacaktır. Hareketsiz hayat bu hastalığın en büyük yardımcısıdır, günde en az 30 dakikalık yürüyüş bir süre sonra hastalığın belirtilerini yok etmenizi bile sağlayabilir. Şeker hastalığı tamamen yok edilemez fakat bilinçli bir hasta, bu hastalıkla dahi çok rahat bir ömür geçirebilir.

İlaç Tedavileri

Şeker hastaları için üretilmiş sayısız ilaç vardır. Doktorunuz kilonuza, şeker düzeyinize ve genel sağlık durumunuza bakarak size en uygun ilaçları reçete edecektir. İlaçlarınızı ihmal etmemeniz ve kan şekerini düzenli olarak kontrol etmeniz de doktorunuzun en doğru ilacı bulmasına yardımcı olacaktır.

Hipoglisemi Nedir?

Düşük kan şekeri olarak bilinen hipoglisemi vücuda çok fazla insülin enjetke edilmesi veya yanlış ilaç kullanılması durumunda ortaya çıkar. Hücrelere o kadar çok glukoz sokulur ki bu sefer de kanda hiç glukoz kalmaz. Tehlikeli bir durum olan hipogliseminin gerçekleşmesi kişide açlık, huzursuzluk, tende soluk bir renk, baş ağrısı, görme bozukluğu, konuşamama, çok hızlı kalp atışı, bilinç kaybı veya titreme gibi durumları ortaya çıkarabilir.

Düşük kan şekeri belirtilerinden bir veya birkaçını yaşıyorsanız hemen kan değerlerinizi ölçün. Kan şekerinizin gerçekten düştüğünü görürseniz de hemen 1-2 kesme şeker veya tatlı bir besin tüketerek kan şekerinizi yükseltebilirsiniz. Özellikle sıvı ve şekerli içecekler kana daha hızlı karıştıkları için de özellikle tavsiye edilir.

Hipoglisemi atlattıktan sonra doktorunuza hemen başvurun. Zira doktorun verdiği ilaç buna sebep olmuş olabilir. Bunun yanında uzun süre aç kalan veya çok yoğun bir fiziksel tempo sebebiyle vücudunu yoran kişilerde de düşük kan şekeri görülebilir. Kan şekerinin düşmesi sorunu sadece şeker hastalarında değil normal insanlarda da görülmektedir.

Hamilelikte Diyabet

Normalde şeker hastalığı taşımayan kişiler, hamile kaldıktan sonra insülin yetersizliğinden dolayı geçici olarak bu hastalığa yakalanabilirler. Normalde pankreası vücudu için yeterli insülini üretebilen kişilerde, hamilelik ile beraber kan artışı olur ve insülin yetersiz kalır. Bu durum hamileliğin son bulması ile beraber düzelir. Özellikle fazla kilolu anne adaylarında bu durumun yaşanma ihtimali çok daha yüksektir.

Gizli Şeker Hastalığı Nedir?

Kandaki şeker değeri yüksek olan fakat şeker hastası olacak kadar kritik seviyede olmayan kişilerde görülür. Pre-diyabet kategorisinde olan bu kişiler eğer yaşam şartlarına dikkat etmezlerse ilerleyen dönemlerde tip 2 şeker hastalığına yakalanırlar. Şeker hastalığı belirtilerini hafif olarak bile yaşıyorsanız, güvendiğiniz bir sağlık kuruluşunda kan değerlerinizi ölçtürerek hekiminize gizli şeker hastalığı tespiti için başvurunuz.

Bu yazımızla ilgili olarak “Şeker Hastaları için Diyet Listesi” yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir